tvp.pl informacje sport kultura rozrywka vod serwisy tvp.pl program telewizyjny

144 lata temu: pierwszy mecz Szkocja – Anglia

To była sobota, 30 listopada 1872 roku, 144 lata temu. W Glasgow rozegrano pierwszy w historii futbolu mecz międzynarodowy Szkocja – Anglia.

144 lata temu: pierwszy mecz Szkocja – Anglia

To była sobota, 30 listopada 1872 roku, 144 lata temu. W Glasgow rozegrano pierwszy w historii futbolu mecz międzynarodowy Szkocja – Anglia.
fot. scottishsporthistory.com

Areną był stadion do krykieta, bo jeszcze nie budowano boisk specjalnie do piłki nożnej. Grano na obiekcie The West of Scotland Cricket Club, w Hamilton Crescent w Glasgow. Kobiety mogły wchodzić za darmo i nikt dokładnie nie policzył widzów – wiadomo, że ok. 2500 mężczyzn kupiło bilety. Wstęp był dość tani – za jednego szylinga. Wpływy wyniosły ponad 102 funty szterlingi, wydatki nie sięgnęły 70. Zysk (ponad 33 funty) był tak duży, że pozwolił drużynie Szkocji w pełni pokryć koszty wyjazdu do Londynu na mecz rewanżowy w marcu 1873 roku (Anglia wtedy wygrała 4:2).

W pierwszym, historycznym meczu było 0:0. Ten debiut międzynarodowej piłki przypadł na dzień Świętego Andrzeja, patrona Szkocji. Pierwsi piłkę kopnęli jednak Anglicy, w końcu to oni wymyślili futbol. Zagrali w ustawieniu 1-1-8 (czyli aż ośmiu napastników), Szkoci przyjęli wariant defensywny czyli 2-2-6 (aż dwóch obrońców!).

Już wcześniej te drużyny, począwszy od 1870 roku rozegrały pięć meczów, ale uważa się je za nieoficjalne, bo zespół Szkocji był montowany z zawodników mieszkających w Londynie i okolicach, o często luźnych związkach z Glasgow i Edynburgiem. Tym razem sprawa nie budziła najmniejszych wątpliwości – Szkoci wystawili narodową jedenastkę opartą o klub Queen’s Park Glasgow.

Prasowe rysunki z tego meczu (zdjęć nie robiono) pokazują, że zawodnicy biegali w czapkach (nie grano wówczas głową). Mecz toczył się zgodnie z przepisami Football Association (związek piłkarski Anglii założony 26 października 1863), a wówczas były one całkiem inne niż obecnie.

Bramki nie miały poprzeczek, tylko rozciągnięte między słupkami taśmy. Szkoci w pierwszej połowie prawie trafili, ale piłka zahaczyła właśnie o taśmę i gola nie uznano. Nie można już było – jak w rugby – dotykać piłki rękoma i mogli to czynić tylko bramkarze. Tyle, że mieli prawo to robić na całym boisku, a nie jak obecnie tylko na polu karnym.

Boisko nie miało linii bocznych, ani środkowej. Nie było wyznaczonego pola karnego, ani bramkowego. Tylko w rogach stały chorągiewki oznaczające końce placu gry. Rzut z autu wykonywano jedną ręką prostopadle do boku boiska, a nie w dowolnym kierunku.

Istniał już za to przepis o spalonym – przed graczem atakującym musiało być minimum trzech rywali. Wymiary bramki były takie jak dziś: szerokość 8 jardów (7,32 m), wysokość 8 stóp (2,44 m). Nie było natomiast rzutów karnych, całkiem inaczej rozgrywano rzuty wolne, a sędzia był właściwie tylko mediatorem. Drużyny wyznaczały delegatów, którzy na prośbę zawodników mogli wyjaśniać sporne sytuacje. Właściwy arbiter, przebywający poza boiskiem miał ewentualnie mediować między delegatami, jeśli nie potrafili dojść po porozumienia.

Gra polegała wówczas na dryblingu, samodzielnych akcjach napastników. Dlatego zazwyczaj wystarczał jeden obrońca do rozbijania takich solowych ataków. Szkoci zaskoczyli tym, że znacznie częściej podawali sobie piłkę, grali bardziej zespołowo. Jednak to Anglicy mieli podobno zdecydowaną przewagę. Ale wystawienie przez Szkocję dwóch obrońców wystarczyło do utrzymania remisu 0:0.

Rok 1872 był przełomowy dla rozwoju futbolu – w marcu, kilka miesięcy przed spotkaniem Szkocja-Anglia, po raz pierwszy wręczono Puchar Anglii (Wanderers – Royal Engineers 1:0). Potem futbol zdobywał świat – w roku 1876 pierwszy mecz rozegrała Walia, w 1882 Irlandia. Od 1884 rywalizowano już o Mistrzostwo Wysp Brytyjskich, a w roku 1888 powstała angielska liga…

Historyczne składy pierwszego meczu międzynarodowego
Szkocja: Robert Gardner (kapitan, klub Queen's Park FC) - William Ker (Granville FC), Joseph Taylor (Queen's Park FC) - James Thomson (Queen's Park FC), James Smith (South Norwood FC) - Robert Smith (South Norwood FC), Robert Leckie (Queen's Park FC), Alexander Rhind (Queen's Park FC), William MacKinnon (Queen's Park FC), James Weir (Queen's Park FC), David Wotherspoon (Queen's Park FC)
Anglia: Robert Barker (Hertfordshire Rangers FC) – Ernest Greenhalgh (Notts County FC) - Reginald Welch (Harrow Chequers) - Frederick Chappell (Oxford University AFC), William Maynard (1st Surrey Rifles FC), John Brockbank (Cambridge University AFC), Charles Clegg (Wednesday FC), Charles Chenery (Crystal Palace FC), Cuthbert Ottaway (kapitan, Oxford University AFC), Arnold Kirke-Smith (Oxford University AFC), Charles Morice (Barnes FC)

najnowsze opinie

Piotr Jagiełło Wolna sobota. Fonfara jak Lennox Lewis

Rafał Rostkowski Dlaczego polscy sędziowie pomogli anulować gola Ajaksu

Piotr Sobczyński Karnawał i post

Jacek Dąbrowski Więcej światła